— Jij hebt nooit van iemand gehouden behalve van je werk. Jij bent geen vrouw, jij bent een robot, een mechanisme om doelen te bereiken. Ik dacht dat ik je kon ontdooien, dat ik van je een mens kon maken. Wat was ik een idioot! Jij hebt geen man nodig, jij hebt nog een gadget nodig. Nou, gefeliciteerd — je hebt zojuist het systeem geüpdatet door overbodige gebruikers te verwijderen.
Hij spuwde de woorden uit als gif, probeerde haar te raken waar het het meest pijn deed. Liza, die naast haar vader stond, voelde zijn stemming aan en viel hem meteen bij.
— Ik ben blij dat we weggaan! Ik haat jou en je stomme huis! Ik heb je computer expres kapotgemaakt! En ik maak ’m zo weer kapot als ik ’m zie! — schreeuwde ze met kinderlijke, maar daarom niet minder walgelijke wreedheid. — Mijn moeder was honderd keer beter dan jij!
Oleg legde zijn hand op de schouder van zijn dochter. Het was geen gebaar van troost, maar van goedkeuring. Ze stonden samen, één front van gekrenkte trots en haat, gericht op haar alleen.
— Dit ga je nog berouwen, Marina, — zei Oleg al rustiger, met een voorproefje van voldoening in zijn stem. — Als je hier straks alleen in de stilte zit, zul je begrijpen wat je hebt verloren. Maar dan is het te laat. Niemand wil zo’n kille, zielloze vrouw.
Hij pauzeerde en wachtte op haar reactie. Tranen, geschreeuw, wat dan ook. Maar ze bleef zwijgen. Toen deed hij zijn laatste aanval.
— Kom, Liza. Hier valt niets meer te zien.
Ze draaiden zich naar de deur. En pas toen sprak Marina. Haar stem klonk net zo gelijkmatig en koud als helemaal aan het begin.
— Weet je, Oleg, ik ben haar zelfs dankbaar.
Ze verstarden allebei en draaiden zich langzaam om. Op Olegs gezicht verscheen verwarring.
— Ze heeft slechts een laptop kapotgemaakt. Dat is ijzer, informatie die je kunt herstellen. Maar jij hebt er in al die jaren niet in kunnen slagen haar egoïsme en haar verwende aard te breken om er een mens van te maken.
Ze liet haar blik van de vader naar de dochter gaan. In haar ogen was geen haat en geen medelijden. Alleen de vaststelling van een feit.
— Dus neem je meest mislukte project maar mee. En breng het nooit meer in mijn huis.
Ze zag hoe Olegs gezicht vertrok, hoe hij zijn mond opende om iets te zeggen, maar geen woorden vond. Die laatste zin had precies raak getroffen, hem ontwapend en definitief vernietigd.
Zonder op een antwoord te wachten liep Marina naar de deur, opende die en stapte opzij om hen doorgang te geven. Ze gingen weg, hun spullen achter zich aanslepend. Ze keek hen niet na. Ze sloot gewoon de deur achter hen, en in de stilte van het appartement klonk duidelijk het klikje van het slot, omgedraaid door haar vaste, onwankelbare hand…
