— Alla, ik ben het!
Polina’s stem klonk in de hal en galmde na in de smalle gang. De sleutels rinkelden toen ze in een keramieken schaaltje vielen — een ritueel dat hun moeder al sinds hun jeugd in ere hield. Ze trapte haar schoenen uit en streek haar verwarde haar glad na een lange dag, terwijl ze richting de woonkamer liep, in gedachten verzonken in het weerzien met haar zus en de geur van warme thee.
Maar nog voor ze goed en wel over de drempel was, bleef ze abrupt staan, alsof ze tegen een onzichtbare muur botste. Op de oude bank — gekocht door hun ouders ter gelegenheid van haar veertiende verjaardag — zat een vrouw van een jaar of vijftig. Ze keek Polina uitdagend en met zichtbare nieuwsgierigheid aan. Ze droeg een ochtendjas — een teken dat ze zich hier behoorlijk op haar gemak voelde.
— Pardon, maar wie bent u? — vroeg Polina beleefd, maar enigszins verbaasd, terwijl ze zoekend om zich heen keek naar haar zus.
— En wie bent u dan? — antwoordde de vrouw vanaf de bank, zonder zich te verroeren, en bleef haar aandachtig aankijken.
“Verhalen binnen vier muren” © (1040)
Polina schoot onwillekeurig in de lach om dat antwoord, maar haar lach verstomde snel en maakte plaats voor spanning:
— Serieus? Gaan we een vragenspelletje doen? Laten we het als volwassenen aanpakken: wie bent u en waarom bent u in het appartement van mijn zus?
Op dat moment kwam er een meisje van een jaar of zestien uit de slaapkamer — de kamer die zij vroeger met Alla deelde met een stapelbed. Haar haar was verward, haar gezicht slaperig — de typische blik van een puber met slaaptekort.
— Geweldig, nog een mysterieus figuur, — mompelde Polina, en riep toen luid: — Boris! Waar ben je? Kom naar buiten en leg dit uit!
— Hij is niet thuis, — zei het meisje kalm, terwijl ze tegen het deurkozijn leunde.
Polina bekeek haar aandachtig — van haar warrige haar tot haar zachte pantoffels:
— Dan beginnen we bij jou. Hoe heet je?
— Lena.
Polina knikte in de richting van de vrouw op de bank:
— En wie is dat?
— Mijn moeder.
Polina klopte op haar knieën en snoof, ondanks de spanning:
— Dan bent u zeker Polina Stanislavovna? De moeder van mijn aanstaande schoonzoon? Klopt dat?
— Ja, — knikte de vrouw, voor het eerst wat levendiger. — En jij bent dus Polina, de zus van Boris?
— Elena, — verbeterde Lena. — Zij heet Elena, niet Boris. Hij is mijn broer.
— O, excuseer, — wuifde Polina Stanislavovna het weg. — De leeftijd begint te tellen.
— Aangenaam kennis te maken, — antwoordde Polina droog en ironisch. — Maar nu graag uitleg: wat doet u hier? En belangrijker nog — met wiens toestemming?
— En wat doet u hier? — kaatste de schoonmoeder terug.
— Verdomme! — vloekte Polina, trillend van irritatie. — Kunnen we alsjeblieft ophouden met dit vragen-vuurtje en gewoon normale antwoorden geven?
— Ik kan best antwoorden, — zei Polina Stanislavovna kalm, maar antwoordde alsnog niet.
Polina wendde zich tot Lena:
— Zeg eens, meisje, kan jouw moeder überhaupt normaal en to the point praten? Of heeft ze moeite met Russisch?
Lena keek eerst naar haar moeder, toen weer naar Polina, en vroeg toen plots:
— Maar wie bent u eigenlijk? Waarom zou ik u iets moeten uitleggen?
— Misschien ben ik wel een paard in een regenjas? — sneerde Polina. — Goed, kort dan: ik ben Polina, de zus van Alla — de eigenares van dit appartement. Dus jullie toekomstige familie. Duidelijk nu?
Ondertussen streelde Polina Stanislavovna langzaam de plaid naast zich — een huiselijk gebaar dat Polina alleen maar nog meer irriteerde.
— Oké, ik probeer het nog één keer, — zuchtte Polina. — Wat doet u in het huis van mijn zus?
De schoonmoeder keek op van de plaid:
— Ik zit.
— Dank voor deze waardevolle toelichting, — zei Polina sarcastisch. — Maar wat ik wil weten is: waarom bent u hier?
— Ik woon hier, — antwoordde de vrouw kort.
Polina voelde de woede in zich opborrelen, maar hield zich in en ging haar vermoedens na: in de slaapkamer lagen vreemde spullen en een koffer, in de badkamer trof ze tandenborstels en make-up aan. Ze kwam terug naar de woonkamer en liet zich in een stoel zakken:
— Nu wordt het duidelijk. Laat me u één ding vragen: weet Alla dat u hier bent?
— Ja… of nou ja, morgen weet ik het zeker, — stamelde Polina Stanislavovna.
— Briljant! — riep Polina uit. — Eerst trekt u in, richt zich in, en dan denkt u eraan om het even te melden. Weet uw zoon, mijn aanstaande schoonzoon, van uw ‘plannen’?
— Natuurlijk, — knikte de vrouw.
— En u vindt het niet vreemd dat u niet eens de moeite heeft genomen om de eigenares om toestemming te vragen?
Lena mengde zich in het gesprek:
— Waarom ondervraagt u mijn moeder als een politieagent? Ze hoeft u niets uit te leggen!
Polina keek haar streng aan:
— Zit jij nog op school?
Het meisje knikte.
— Dan ken je de regels: als je iets wilt zeggen, steek je eerst je hand op — zo, — Polina deed het voor. — Dus ga op dat krukje zitten, leg je handen op je knieën en wees stil terwijl de volwassenen praten.
Lena wierp haar moeder een gekwetste blik toe, maar die haalde alleen haar schouders op. Het meisje trok een pruillip, maar gehoorzaamde en ging op het krukje zitten.
— Zo is het beter. Goed gedaan. En onthoud: volwassenen praten — kinderen luisteren, — knikte Polina goedkeurend. — Nu, Polina Stanislavovna, laten we ter zake komen. Hoe bent u hier binnengekomen? Wie had de sleutels?
— Borya heeft ze gegeven! — floepte Lena eruit, haar instructie vergetend.
— En wat had ik je net uitgelegd? — merkte Polina streng op. — Nu is het te laat. Maar de informatie is binnen. Dus Boris heeft jullie de sleutels gegeven. Terwijl hij zelf hier nu niet aanwezig is — zoals ze zeggen, een lege plek.
— Maar hij is toch de verloofde van jouw zus, — wierp de schoonmoeder tegen, alsof dat op zichzelf een sluitend argument was.
— Precies — de verloofde. Maar nog geen echtgenoot. En dat zijn twee totaal verschillende zaken: zowel juridisch als moreel. Zelfs als hij wél wettig getrouwd zou zijn, zou hij nog steeds geen recht hebben om over andermans woning te beschikken zonder toestemming van de eigenaar. En de eigenaar hier is mijn zus Alla, niet uw zoon.
Polina stond op en liep naar de oude kast, gleed zachtjes met haar hand over het gladde oppervlak:
— Ziet u deze kast? Die kocht mama van haar eerste grote bonus. Ze had toen een vakwedstrijd gewonnen en was zó gelukkig! En die boekenrekken daar — die zijn vaders werk. Elke zondag gingen we als gezin naar de boekwinkel aan de Nevsky. Papa liet ons elk een boek kiezen — echt elk boek dat we wilden! — en daarna gingen we naar café ‘Sever’. De ouders dronken koffie met gebak, en wij doken weg in onze boekenwerelden.
Ze gleed met haar vingers langs de ruggen van de boeken — er stonden er zo’n vijftienhonderd. “Niet allemaal gelezen, maar dat doet er niet toe,” dacht Polina terwijl ze de thuisbibliotheek in zich opnam.
In het midden van de kamer bleef ze staan en liet haar blik langzaam over het interieur glijden: “Ons kleed, ons behang, onze lamp…” somde ze op in gedachten, terwijl haar irritatie verder groeide.
Ze richtte zich tot de schoonmoeder, die haar zwijgend vanuit de stoel volgde:
— En wat in dit huis is van Boris?
De vrouw zei niets, en Polina gaf zelf het antwoord:
— Helemaal niets.
Haar stem klonk nu met bitterheid door:
— Alla betaalt de vaste lasten, doet boodschappen, maakt schoon, runt het huishouden…
Ze keek opnieuw naar de schoonmoeder, in haar ogen pijn en onbegrip:
— En wat doet uw zoon?
Er viel een zware stilte. Polina Stanislavovna liet haar blik zakken en fluisterde bijna:
— Niets.
Dat ene woord bleef hangen in de lucht, als een vonnis dat bevestigde wat Polina al die tijd had gedacht, maar nooit hardop had gezegd.
— Nou, vooruit, sla me dan maar, — wierp de schoonmoeder plotseling uit, met een uitdagende blik…
Elena begon plotseling energiek haar hand op te steken, alsof haar een belangrijke vraag dwarszat.
— Als je naar het toilet moet, ga dan maar, — zei Polina kortaf zonder zich om te draaien.
Het meisje sprong zo abrupt van het krukje dat die bijna omviel.
— Ik wil niet naar het toilet! Ik wil dat jullie ophouden mijn moeder lastig te vallen! Mijn broer wordt binnenkort de man van jouw zus!
— Stop, meisje, — hief Polina haar hand op. — Jij mag niet praten. Ga weer zitten. Ja, ‘binnenkort’. En nu terug naar de kern: wat doen jullie hier, Polina Stanislavovna?
De schoonmoeder keek haar zonder te knipperen aan.
— Ik woon hier.
— Herhaal jezelf niet! — onderbrak Polina haar scherp. — Antwoord recht voor zijn raap. Om het voor jou duidelijk te maken: ik ga je nu een vraag stellen en jij antwoordt me letter voor letter: wat doe jij in dit appartement?
De vrouw zweeg even, richtte toen haar rug en antwoordde uitdagend:
— Ik ben je niks verschuldigd. Dit appartement is van mijn schoondochter, mijn zoon trouwt over twee dagen en zal hier gaan wonen. En ik zal hier ook wonen.
— Ik verbaas me echt over je kalmte, — siste Polina tussen haar tanden door.
Elena giechelde, haar hand voor haar mond houdend.
Polina liep naar de deurpost en klopte:
— Tok-tok, — zei ze theatraal. — Is er iemand thuis?
Elena snauwde, maar Polina Stanislavovna bleef onbewogen.
Polina liep naar de uitgang, maar draaide zich bij de deur nog om:
— Ik stel voor: ik ga even naar de winkel, kom terug — en jullie zijn weg. Ik doe alsof er niks gebeurd is. En als ik terugkom en jullie zijn er nog steeds…
Ze zweeg een moment en voegde fluisterend toe:
— Dan kun je dat beter niet weten.
Buiten haalde Polina haar telefoon tevoorschijn en belde haar zus. Leunend tegen de muur wachtte ze op het overgaan.
— Hallo, Alla? Ik ben het.
— Hoi, Polina! Hoe gaat het? — haar stem klonk te opgewekt om echt te zijn.
— Leg uit wat er aan de hand is, — kwam Polina meteen ter zake.
— Ben je al thuis geweest? — vroeg Alla voorzichtig.
— Ja, en ik heb je schoonmoeder ontmoet. Ze loopt samen met haar zus in jouw slaapkamer rond.
Alla zuchtte:
— Ik weet niet meer wat ik met ze aan moet. Ze zit de hele dag maar te zwijgen.
— En waar is Boris? — vroeg Polina, hoewel ze het antwoord al vermoedde.
— Hij… — aarzelde Alla.
— Dat dus. Hoe kon je dit laten gebeuren?
— Ik kom thuis — en zij staat er met een koffer. Dag twee blijft ze nog steeds.
— Heeft Boris haar de sleutels gegeven?
— Hij heeft haar zelf hier gebracht.
— Dat is nog erger, — zei Polina ernstig.
— Ik kan niet met haar ruzie maken — ze is toch mijn schoonmoeder.
— Een schoonmoeder is geen familie, — antwoordde Polina. — Zelfs met je moeder kun je praten. Maar deze vrouw is voor jou een vreemde. Al is ze de moeder van je verloofde. Hoe kan het dat hij haar zonder jouw weten hier heeft gebracht? En nu, als jij boos bent, doet hij niets. Heeft Polina Stanislavovna eigenlijk een eigen woning?
— Ja, een appartement met twee kamers.
Lees verder door hieronder op de knop (VOLGENDE 》) te klikken !
